Outsourcing

Outsourcing kan worden gedefinieerd als het laten uitvoeren van activiteiten door een andere organisatie, bijvoorbeeld door het overdragen van activiteiten of door het inhuren van externe deskundigen voor specifieke projecten. Het werken met tijdelijke uitzendkrachten of vormen van co-makership worden doorgaans niet tot uitbesteding gerekend. Dit wil niet zeggen dat outsourcing altijd betekent dat activiteiten volledig buiten de deur van het bedrijf plaatsvinden.

Outsourcing wordt steeds populairder. Het uitbesteden van bedrijfsprocessen die niet tot de kernactiviteiten van een bedrijf behoren, is vooral geliefd vanwege de in het oog springende voordelen. Minder kopzorgen, minder kosten, meer flexibiliteit en kwaliteit zijn de belangrijkste. Maar het pakt niet altijd zo voordelig uit. Een goede afweging is noodzakelijk.

Sinds enkele jaren richten steeds meer ondernemingen zich vooral op hun kernactiviteiten, hun 'core business'. Alle bedrijfsprocessen die deze kernactiviteiten ondersteunen, zoals de salarisadministratie, de automatisering, het debiteurenbeheer, maar ook de catering, schoonmaak en beveiliging, kunnen net zo goed of misschien wel beter uitbesteed worden aan bedrijven voor wie deze activiteiten nu juist de core business vormen. Dat gebeurt dan ook op grote schaal.

Er zijn verschillende vormen van outsourcing te onderscheiden:

Volledige outsourcing. Deze vorm komt het meest voor. Het houdt in dat alle handelingen van een bepaalde activiteit worden ondergebracht bij een externe partij.

Het aangaan van een samenwerkingsverband. Hierbij komen de uitbesteder en de leverancier gezamenlijk tot een te leveren dienst of product. Dit gebeurt bijvoorbeeld in de vorm van een 'joint venture'.

Het onderbrengen van activiteiten in een gespecialiseerde afdeling of een apart bedrijf. Een bedrijf wil bijvoorbeeld bepaalde bedrijfsprocessen afstoten, maar niet de controle op de activiteiten geheel kwijtraken aan derden. Er kan dan voor worden gekozen deze activiteiten onder te brengen in een aparte afdeling, die dan ook in sommige gevallen gaat werken als dienstverlener voor derden of als externe leverancier.

Gedeeltelijke outsourcing. Hierbij worden sommige onderdelen van een bedrijfsproces uitbesteed, andere worden echter in eigen beheer gehouden.

Gedeeltelijke uitbesteding komt vooral voor bij machine-onderhoud, automatisering, transport en distributie en schoonmaak, terwijl het bij samenwerkingsverbanden vaak gaat om productontwikkeling. Onder de volledig uitbestede activiteiten maakten de Arbodiensten het laatste jaar een enorme groei door.

De belangrijkste nadelen van outsourcing zijn:

- Afhankelijkheid van de leverancier. De organisatie die uitbesteedt, is slechts een van de vele klanten van de leverancier. De levertijd en de zorg voor maatwerk zou hierdoor in het gedrang kunnen komen, en vooral wanneer er geen goede afspraken zijn gemaakt met de leverancier komt de uitbesteder vaak in de problemen. Snelheid en slagvaardigheid nemen af doordat het bedrijf minder greep heeft op zijn leveranciers dan op het eigen personeel.

- Verlies van expertise. Wanneer bepaalde activiteiten worden uitbesteed, bestaat het gevaar dat binnen de eigen organisatie de kennis en technologie verdwijnen die voor uitvoering van deze activiteiten nodig zijn. Dit is vooral het geval wanneer de technologie snel verandert, zoals bij automatisering en research & development. Het verlies van expertise maakt het niet alleen lastig deze activiteiten in de toekomst weer zelf uit te voeren, het betekent ook dat het moeilijker wordt de leverancier te controleren.

- Minder greep op de kosten. Als de leverancier te veel zeggenschap krijgt, bestaat het gevaar dat hij zijn prijzen verhoogt, wat gevolgen heeft voor de productiekosten en prijzen van de uitbesteder. Dit nadeel speelt vooral een rol bij een te grote afhankelijkheid van één leverancier.

- Minder invloed op de kwaliteit. De organisatie die uitbesteedt, blijft weliswaar eindverantwoordelijk voor de resultaten, maar heeft geen directe invloed op de uitbestede activiteiten. In het slechtste geval gaat de kwaliteit van de diensten of producten erop achteruit.

Publicaties over outsourcing:

- Regie: Succesfactor bij outsourcing, IT-Beheer, 2007