Duurzaam inkopen

De definitie van duurzaam inkopen is producten, bouwwerken en diensten aanschaffen die nu en later goed zijn voor de inkopende partij, mens én milieu (people, planet, profit benadering).

Duurzaam inkopen, of Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI), is het rekening houden met maatschappelijke gevolgen in het inkoop- en aanbestedingsproces. Het gaat hierbij om de sociale, milieugerelateerde en economische gevolgen. Duurzaam inkopen is meer dan alleen het toepassen van criteria in het inkoop- of aanbestedingsproces, maar gaat ook om de keuzes in de bedrijfsvoering die worden vertaald naar de in te kopen werken, leveringen of diensten.

Zowel de overheid als veel bedrijven hechten belang aan duurzaam inkopen. Modern ondernemerschap gaat gepaard met een open oog voor de milieudruk en de sociale omstandigheden in het eigen bedrijf en in de voorgaande schakels van de productieketen. Een bedrijf dat maatschappelijk verantwoord wil ondernemen, moet dus ook duurzaamheid in zijn inkoopbeleid opnemen.

Verschillen tussen overheid en bedrijfsleven

Duurzaam inkopen door bedrijven en in de publieke sector kent een aantal verschillen. Voor een bedrijf zijn de belangrijkste drijfveren om duurzaam in te kopen een versterking van de reputatie en de concurrentiepositie van het bedrijf. Het ene bedrijf gaat hierin verder dan het andere, waarbij duurzaam inkopen vooral wordt gezien als een manier om naar buiten toe een goed beeld neer te zetten. Het beeld dat duurzaam inkopen meer kost dan dat het oplevert blijft een rol spelen.

Duurzaam inkopen binnen de overheid is uitvloeisel van een politiek besluit, dat momenteel over de gehele breedte wordt geïmplementeerd. Doelstelling is dat in 2015 alle overheden 100% duurzaam inkopen, waarbij een meting in 2010 heeft aangetoond dat de meeste overheden hier al voor meer dan 80% aan voldoen.

Duurzaam inkopen betekent dat de overheid gelijktijdig milieu-, sociale- en economische afwegingen meeneemt wanneer zij zich als opdrachtgever in de markt begeeft. Hierdoor leidt het tot winst voor de belastingbetaler, de overheidsorganisatie en de samenleving.
De Rijksoverheid, provincies, waterschappen en gemeenten kopen jaarlijks voor ruim 50 miljard euro in. Door dit bedrag duurzaam te besteden, stimuleren de overheden de markt voor duurzame producten en diensten.

Een tweede verschil is dat het bedrijven vrij staat een leverancier te selecteren aan de hand van
zelfgekozen criteria. Overheden mogen dat niet: hun selectieproces moet ‘transparant, non-discriminatoir en proportioneel’ zijn. Deze eisen zijn, in het geval van substantiële inkopen, zelfs uitgewerkt in voorgeschreven, wettelijk verankerde aanbestedingsprocedures.

Publicaties over duurzaam inkopen:

- Social return, Handleiding voor aanbestedende diensten van het Rijk,
december 2011