Inkoopbegrippen B

• Backdoor selling
  Situatie waarbij verkopers contact opnemen met andere afdelingen dan de inkoopafdeling met de bedoeling de leveranciersevaluatie en specificatie in hun voordeel te beïnvloeden.
  
  
• Balanced relationship
  Een evenwichtige machtsrelatie tussen de inkoper en de leverancier waarbij beide partijen een gelijk belang hebben bij het instandhouden van de relatie en geen van beiden de ander domineert. In deze situatie heeft een partnership-programma kans van slagen. 
  
  Zie ook Supplier-dominated segment, Buyer-dominated segment.
  
  
• Batchproductie
  Hierbij gaat het om een productiemethode waarbij steeds in bepaalde hoeveelheden (groepen) wordt geproduceerd. Per individueel productie-apparaat houdt dit in dat bij elke nieuwe batch de machine opnieuw moet worden ingesteld.
  
  
• BATNA
  Oftewel, Best Alternative To a Negotiated Agreement. Alvorens een onderhandeling in te gaan met een bepaald doel dient er te worden gekeken naar alternatieven mochten de onderhandelingen vruchteloos blijken. Dit omdat dit van grote invloed is op de macht die een partij heeft tijdens de onderhandelingen.
  
  
• Battle-of-forms
  De touwtrekkerij tussen de inkoopvoorwaarden van de afnemer en de verkoopvoorwaarden van de leverancier. Welke voorwaarden worden gebruikt en hoe wordt overeenstemming bereikt.
  
  
• Beïnvloeders (DMU)
  

  Dit is de functionaris die werkt binnen de Decision Making Unit (DMU) om invloed uit te oefenen vanuit zijn/haar ervaring. Gedacht kan worden aan technici die later met het product gaan werken of bijvoorbeeld architecten die invloed hebben op de materiaalkeuze. Tevens kunnen zij vanuit hun ervaring en kennis informatie verschaffen over specificaties en koopcriteria.
  

• Benchmarking in inkoop
  Bedrijven proberen zichzelf vaak te vergelijken met andere bedrijven en werkmethoden om tot de beste werkwijze te komen. Dit kan op allerlei vlakken, zoals verkoop, logistiek en management maar ook op het gebied van inkoop. Het gaat er dan om dat bedrijven elkaars inkoopmethoden vergelijken met die van andere bedrijven aan de hand van prestatie-indocatoren om zo tot de beste en meest kostenbesparende methode te komen.
  
  
• Benuttingsgraad (ook wel bezettingsgraad)
  Het percentage van de beschikbare middelen dat ook daadwerkelijk wordt gebruikt voor productie. Wanneer er bijvoorbeeld vijf machines beschikbaar zijn waarvan er slechts vier worden gebruikt is de bezettingsgraad 80%.
  
  
• Beroepscode voor de inkoper (NEVI)
  De Nederlandse Vereniging voor Inkoopmanagement (NEVI) heeft een beroepscode opgesteld voor de inkoper voor verantwoorde uitoefening van zijn taak. Zie voor de volledige beroepscode de onderstaande link.
  
  De beroepscode voor de inkoper
  
  
• Beschikbaarheidstaak
  Het zorgen voor levering van goederen en diensten door de inkoopafdeling die goed genoeg zijn gepland om de bedrijfsprocessen ongestoord doorgang te kunnen laten vinden.
  
  
• Beslissers
  

  Dit is de functionaris die werkt binnen de Desicion Making Unit (DMU) om te beslissen over de leverancierskeuze. Deze funtie wordt bij grote uitgaven vaak op directieniveau uitgevoerd maar kan ook door een inkoper worden ingevuld.
  

• Bestek
  Een compleet overzicht van de technische, logistieke, juridische en financiële eisen waaraan een project dient te voldoen. Een simpele versie hiervan die veel in de bouw- en de civiele sector voorkomt heet een "scope-of-work".
  
  
• Bestelaanvragen
  Ook wel purchase requisitions. Middels de bestelaanvragen maken de interne werknemers kenbaar welke goederen ze nodig hebben voor de productie. Dit kan via het materiaalplanningssysteem maar ook handmatig. Van die eerste wordt vooral gebruik gemaakt bij de dagelijkse productie. Handmatig (schriftelijk) komt nog vaak voor bij incidentele aankopen.
  
  
• Bid
  Aanbieding van leverancier tot het leveren van een goed of dienst.
  
  
• Bidder
  Een leverancier die is uitgenodigt tot het maken van een bid.
  
  
• Bidders long-list
  Een lijst met potentële aanbieders die worden gevraagd een screening te doorlopen om te kijken of ze capabel en goed zijn.
  
  
• Bidders short-list
  Een lijst met potentiële aanbieders die daadwerkelijk wordt gevraagd een aanbieding te doen.
  
  
• Bill of materials
  Stuklijst waarop de benodigde goederen staan. Onderdeel van de materiaal-behoefteplanning.
  
  
• Budgetten
  Voor de inkoopfunctie bestaan een aantal soorten budgetten die gehanteerd worden:
  -  Inkoopmaterialenbudget; hierbij wordt zowel naar verwachte prijs als de verwachte volumes kwantiteit gekeken.
  -  Inkoopbudget indirecte materialen;hierbij wordt gekeken naar de aanschaf van indirecte goederen als schoonmaakartikelen en reserveonderdelen.
  -  Investerings- en gereedschappenbudget; het budgetten waarin geld vrij wordt gemaakt voor de investering in nieuw kapitaal en het benodigde gereedschap.
  -  Het afdelingsbudget; hierbij wordt vooral gekeken naar organisatiekosten van de afdeling zoals salarissen, sociale lasten, telefoonkosten e.d.
  
  
• Buy back arrangement
  Een afspraak tussen inkoper en leverancier dat na inkoop overtollige goederen worden teruggenomen door de leverancier.
  
  
• Bestelkosten
  Kosten die komen kijken bij bestelling van een order, de levertijdbewaking, de ontvangstkeuring en de administratie. Ook wel Order placement costs genoemd.
  
  
• Boeteclausule
  Onderdeel van het contract met een leverancier waarin een boete wordt opgenomen wanneer een leverancier niet aan de in het contract gestelde leveringscondities voldoet. Dit kan bijvoorbeeld door middel van een mindering in prijs voor de inkoper.
  
  
• Bogey-tactiek
  Onderhandelingstactiek voor inkopers waarbij de inkoper aan de hand van een (fictief) laag budget de onderhandelingen ingaat. Tijdens het gesprek blijft de inkoper vriendelijk en prijst hij het product van de leverancier. Naarmate de onderhandelingen vorderen legt de inkoper het probleem van het lage budget op tafel en laat hij de leverancier naar alternatieven zoeken. Zie ook onderhandelingstactieken.
  
  
• Break-even-analyse
  Het omzet/afzet moment waarop de kosten exact gelijk staan aan opbrengsten. Er is dan dus geen winst en geen verlies. Wordt er meer afzet gedraaid als op de punt dan wordt er winst gemaakt. Zie ook de illustratie.
  
  
• Burt, het vier fasenmodel van
  Kijk voor meer informatie over dit model halverwege de pagina inkoopfunctie.
  
  
• Business-units
  Onderdelen van een onderneming met een eigen omzet- en winstverantwoordelijkheid. Dit zijn meestal zelfstandige ondernemingen die binnen (ruime) grenzen van een concern te werk gaan.
  
  
• Buyer-dominated segment
  In deze situatie dringt de inkoper zich in feite op aan de leverancier. De leverancier heeft zich maar te schikken naar de wens van de inkoper zonder zelf veel inspraak te hebben. Een markt waar dit veel voorkomt is de automobielsector. Via Supplier Partnership Programs worden de wensen van grote inkopers opgedrongen aan kleinere leveranciers.
  
  Zie ook  Balanced relationship, Supplier-dominated segment.