Transport
Ondanks professionalisering van de logistieke inkoop-
processen en -afdelingen, blijven er nog steeds diverse
vragen onbeantwoord. Zijn onze transporttarieven de
beste? Betalen wij meer dan onze concurrenten?
Kunnen we nog verder op transportkosten besparen?
Wat doet de transportmarkt en wat zijn de kostenont-
wikkelingen? Die vragen, samen met het feit dat bijna
elke verlader in 2005 zijn transportbudget heeft over-
schreden, maakt het benchmarken van transporttarie-
ven tot een belangrijke bron van managementinforma-
tie, voor nu en de toekomst.
[Laatste stap
in inkoopproces]
-- B e n c h m a r k i n g v a n t r a n s p o r t k o s t e n --
Benchmarking raakt steeds meer ingeburgerd in het bedrijfsleven: bedrij-
de logistiek. Klanten willen vaak sneller worden beleverd vanwege het
ven vergelijken hun processen en kosten met soortgelijke ondernemingen
terugdringen van voorraden, kortere productlevenscycli, toename van
om de eigen processen te verbeteren en daarmee kosten te besparen. De
klantspecifieke eisen door middel van VAS, kleinere maar frequentere
laatste jaren wordt benchmarking ook gebruikt om `de norm' te stellen, op
aanlevering, enz.;
basis waarvan een onderneming kan bepalen of ze momenteel marktcon-
- Tolheffingen worden ingevoerd. De invoering van de tol in Duitsland
form opereert.
heeft in 2005 ongeveer 2,9 miljard euro opgeleverd. Andere landen,
In dit artikel gaan we in op het benchmarken van de continu belangrijker
zoals Tsjechië, overwegen ook een soortgelijk systeem in te voeren.
wordende logistieke kosten en de daarmee automatisch gepaard gaande
Doorgaans worden die kosten door de vervoerders één op één doorbe-
toenemende aandacht van het financieel topmanagement. Ook zetten we
last aan de verladers.
uiteen wat de toegevoegde waarde van een goede benchmark is, hoe bench-
marking past binnen de huidige economische ontwikkeling en de bestaande
Aandacht van financieel management
procurement trajecten. Ten slotte geven we aan hoe zowel inkopers als ook
In 2005 kwam bovenop de algemene toename van de logistieke kosten
gebruikers van logistieke diensten de benchmark moeten toepassen.
tevens de hogere brandstofprijs, die zeker zijn effect heeft gehad op een
verdere verhoging van die kosten. Als resultaat is nagenoeg geen onder-
Aandacht van inkoop voor logistiek
neming binnen haar eerder opgestelde transportbudget gebleven.
De laatste jaren hebben de meeste organisaties hun inkoop professione-
Door de toch al toenemende logistieke kosten en het overschrijden van
ler ingericht en is er bijzonder veel aandacht besteed aan de inkoop van
de transportbudgetten zal vanaf 2006 de aandacht van het (financiële)
logistieke diensten. Daardoor hebben veel organisaties belangrijke
topmanagement voor de logistiek toenemen. Vanuit het oogpunt van het
besparingen behaald op hun logistieke kosten. Die specifieke aandacht
financieel management is een onvoorspelbare en toenemende kosten-
voor de inkoop van logistieke diensten kunnen we verklaren doordat de
post een gevaar voor het totale bedrijfsresultaat. Daardoor zal het finan-
logistieke kosten recentelijk in absolute zin sterker zijn toegenomen.
ciële management in de toekomst vragen gaan stellen zoals: zijn onze
Belangrijke ontwikkelingen die deze toename hebben veroorzaakt, zijn
logistieke kosten wel marktconform? Kunnen we nog besparen op onze
onder meer:
logistieke kosten? Zijn de juiste logistieke partners gecontracteerd?
- De productielocatie is van de markt weggeschoven naar lagelonenla-
den, waardoor de halffabrikaten en/of eindproducten grotere afstanden
Die vragen moeten door de inkooporganisatie of door de logistieke des-
moeten afleggen;
kundigen worden beantwoord. Maar hoe kunnen zij bepalen wat markt-
- Zowel de interne als de externe klant vraagt een hogere flexibiliteit van
conform is en of er nog verdere besparingsmogelijkheden liggen?
94 ]
Maart 2006
Transport
Informatie-economie
ment is, maar in toenemende mate een gedeelde verantwoordelijkheid
`Winst door informatie' is een uitdrukking die het leger al jaren erkent.
met inkoop. Dat proces wordt bevestigd doordat een groeiend aantal
Vroeger via spionnen en tegenwoordig met satellieten proberen strijd-
organisaties een Chief Procurement Officer (CPO) heeft benoemd.
krachten altijd net iets meer van de tegenstander te weten te komen om
zo de slag te winnen. Daarom wordt veel van het huidige defensiebudget
Transportkosten benchmark
geïnvesteerd in informatietechnologie.
Benchmarking vergelijkt op een gestructureerde manier één of meerdere
Die trend zien we ook in het bedrijfsleven. Daarbij gaat het dan niet alleen
specifieke prestaties van diverse soortgelijke ondernemingen, zonder de
over informatie van de concurrent, maar ook over informatie over klanten
informatie van een individuele deelnemer met andere deelnemers te delen.
en toeleveranciers. Daardoor zal een duidelijke ketenaanpak ontstaan.
Drie jaar geleden is LHC Consulting gestart met het benchmarken van
Customer service en verkoop willen in toenemende mate meer van hun
gecontracteerde transporttarieven van grote multinationals. Figuur 2 geeft
(potentiële) klanten weten teneinde die nog beter te bedienen met als
de verdeling weer van de jaarlijkse omzet van huidige deelnemers, waaruit
doel de winst te vergroten. Zo heeft ook de inkoopafdeling een grotere
duidelijk blijkt dat tweederde van de huidige benchmark deelnemers meer
informatiebehoefte, niet alleen over de producten en diensten die worden
dan vijf miljard dollar omzet heeft. Daaruit mogen we aannemen dat die
ingekocht, maar ook over de prijs waaraan ze worden verkregen.
ondernemingen professioneel met inkoop bezig zijn en daarmee de toege-
voegde waarde van de transportkosten benchmark erkennen. Op basis van
Professionalisering inkoopprocessen
de transportkosten benchmark is het voor inkopers nu mogelijk eerder
Gezien de eerder beschreven toename van het belang van logistiek, moe-
genoemde vragen van het management te beantwoorden.
ten we ook het traditionele inkoopproces van de logistieke diensten aan-
2
Omzet van huidge benchmark deelnemers
passen. In het verleden werd een inkoopproces afgesloten zodra de
Figuur
contracten waren ondertekend. Tegenwoordig besteden inkopers al in
toenemende mate ook aandacht aan het controleren van facturen en
prestatiemeting als onderdeel van het inkoopproces. Naast die beide toe-
< $ 1 bln
6%
voegingen zal ook benchmarking moeten worden toegevoegd. In het ver-
> $ 1 bln
7%
leden al wilden inkopers graag weten of er een goede deal was gesloten
> $ 2.5 bln
20%
met de juiste logistieke partner. Maar tegenwoordig moeten zij dat zowel
> $ 5 bln
22%
aan de gebruikers als aan het management kunnen aantonen.
> $ 10 bln
18%
Benchmarking levert inkopers precies die strategische informatie en
> $ 20 bln
27%
moet daarom worden toegevoegd als laatste stap in een professioneel
inkoopproces (zie figuur 1).
Specifiek voor logistiek geldt dat de logistieke verantwoordelijkheid en
kostenbeheersing niet alleen meer een taak van supply chain manage-
Ieder benchmarkproces is zo ingericht dat multinationals uit verschillen-
de industrieën met elkaar worden vergeleken. Dat is een bewuste keuze
1 Benchmarking: de laatste stap in een professioneel
geweest om een zo compleet mogelijk beeld te verkrijgen van de markt
Figuur procurement traject
van iedere transportmodaliteit. Ervaring heeft geleerd dat verschillende
industrieën andere benaderingswijzes en processen hebben qua inkoop
Market Analyses
en dat een benchmark met deelnemers uit andere industrieën extra
inzicht oplevert. Natuurlijk wordt de vergelijkbaarheid goed bewaakt
Benchmarking
Tender
door een aantal specifieke aspecten uit te sluiten, zoals geconditioneerd
transport, gevarengoederen, toeslagen voor specifieke lostijden.
Het resultaat van de transportkosten benchmark is in alle gevallen een
Procurement
Selection
Invoice Control & KPI
grafiek waarin voor de deelnemer duidelijk wordt aangegeven hoe zijn
eigen transportkosten zich verhouden tot de kosten van de andere deel-
nemende ondernemingen voor soortgelijke transportbewegingen.
Deployment
Contracting
Figuur 3 geeft een resultaat van een Full Truck Load benchmark weer. In
de figuur is met blauwe punten aangegeven wat de individuele deelnemer
96 ]
Maart 2006
Transport
3
Individuele resultaatgrafiek voor een individuele deelnemer
gemiddelde markttarief had moeten worden betaald ten opzichte van de
Figuur
huidige kosten. Een van de laatste trends in de logistieke outsourcing is het
1,900
totaal uitbesteden van de gehele operatie. De dienstverlener neemt de
1,700
logistieke en niet logistieke operatie en alle daarbijbehorende processen
1,500
) 1,300
over en wordt beoordeeld en afgerekend middels een aantal prestatie-indi-
(
1,100
catoren en vereenvoudigde tariefstellingen. Via een benchmark is het voor
ate
R
900
de uitbestedende partij toch mogelijk relevante kostenbeïnvloedende
700
logistieke elementen te toetsen op marktconformiteit.
500
300
200 400 600 800 1,000 1,200
Houdbaarheid van de transport benchmark
Distance (Km)
Nadat de resultaten van de benchmark bekend zijn en inhoudelijk zijn
Other rates
aangevuld met de benodigde argumentatie, is het gewenst de mogelijke
Your rates
verbeterpunten snel op te pakken. In de huidige logistieke wereld veran-
voor zijn transporten betaalt. Met de rode punten zijn de tarieven van alle
deren de prijzen tegenwoordig erg snel. Daarbij kan worden gedacht aan
andere benchmarkdeelnemers weergegeven. De lijn is een statische voor-
genoemde ontwikkelingen zoals de Duitse tol, brandstoftoeslag, war risk
speller die aangeeft wat per kilometer de te verwachten prijs zou moeten
toeslag en ontstane onbalans tussen de ingaande en uitgaande stromen
zijn. In de weergegeven figuur blijkt dat de transportkosten van deze indi-
naar het Verre Oosten. Door die volatiele prijsontwikkeling is het verstan-
viduele deelnemer boven de markt liggen.
dig minstens ieder jaar een benchmark uit te laten voeren om zo het
gevoel met de markt en zijn ontwikkeling te houden.
Om een eerlijke vergelijking te kunnen uitvoeren, is per modaliteit een
Sommige ondernemingen hebben met behulp van benchmarking al
definitie van de kosten- en service-elementen opgesteld, die meegeno-
kosten bespaard en zo mede de winst vergroot. Op basis van die ervaring
men worden in de benchmark. Dat voorkomt dat de ene deelnemer een
zullen inkopers in de nabije toekomst dan ook benchmarking als laatste
bepaalde toeslag wel meeneemt in zijn tarief, terwijl andere deelnemers
stap aan het inkoopproces toevoegen.
die toeslag niet meenemen en er dus een oneerlijke vergelijking plaats-
Marc Huijgen
vindt. Het zal duidelijk zijn dat geen twee ondernemingen honderd pro-
Jos Cremers
cent hetzelfde volume, service requirements, inkoopproces, contract en
dergelijke hebben. Sommige inkopers zijn dan ook snel geneigd te den-
ken dat benchmarken onmogelijk is. Toch blijkt uit de feedback van de
deelnemers dat een benchmark studie wel degelijk een representatief
Over de auteurs
beeld geeft van de marktpositie en/of verbetermogelijkheden.
Wat doen met de benchmark resultaten?
Er zijn meerdere mogelijkheden om de resultaten van de benchmark te
gebruiken.
De meest voor de hand liggende opvolging van een benchmark is het
(her)onderhandelen van de huidige tarieven. Daarbij moeten we overwe-
gen hoeveel tijd en extra moeite we moeten investeren om het maximale
resultaat te behalen. Daarnaast kan vanuit dezelfde gedachte de huidige
logistieke partnerkeuze worden heroverwogen; hebben we wel een
contract met de juiste specialist? Zijn er misschien andere, meer gespe-
cialiseerde vervoerders voor een bepaalde bestemming?
Marc Huijgen (links) en Jos Cremers, LHC Consulting, zijn beiden
als consultants bij grote internationale verladers betrokken bij strate-
Het benchmark resultaat wordt in toenemende mate gebruikt om de eerder
gische logistieke distributievraagstukken. Daarbij ligt de focus op
genoemde vragen van het financieel topmanagement te beantwoorden.
zowel engineering, projectmanagement alsook op implementatie.
Sommige ondernemingen gaan zelfs nog een stap verder door op de basis
Daarnaast hebben beiden zich gespecialiseerd in het begeleiden van
van de benchmark de cost of avoidance uit te rekenen. De betreffende cal-
het transport inkoopproces.
culatie geeft hen inzicht hoeveel geld er extra zou zijn uitgegeven als het
98 ]
Maart 2006